ابزار و وسایل چهل تکه دوزی

33

با نام و یاد خدا آموزش هنر زیبای چهل تکه دوزی را از پایه تا پیشرفته شروع می کنیم. این هنر زیبا در سرتاسر جهان علاقه مندان بسیاری را به خودش جذب کرده چنانکه از حالت ساده ای که زمان مادربزرگ های ما داشته به هنری شگفت انگیز و بسیار ابتکاری تبدیل شده و هرروز هم درحال پیشرفت است.

برای شروع این هنر بهتر است نگاهی کلی به ابزار و وسایل مورد استفاده داشته باشیم. ابزاری که قطعا همه آنها برای شروع مورد نیاز نیستند ولی هرچه شما در این هنر پیشرفت کنید می بینید که وجود این ابزار چقدر مفید خواهد بود و سرعت عمل و ظرافت کار شما را بالاتر خواهد برد.

من در ادامه توضیح مختصری درباره همه وسایل می دهم :

۱) پارچه : اصلی ترین ابزار این هنر قطعا پارچه است در رنگ ها و طرح های متنوع. پارچه های شما می تواند نخی، کتان، ساتن و … باشد که بیشتر از پارچه های ۱۰۰درصد نخ استفاده می شود. ولی انتخاب جنس پارچه به سلیقه خود شما بستگی دارد فقط باید حتما به دو نکته زیر توجه کنید :

  • همه پارچه هایی که در یک کار استفاده می کنید حتما باید هم جنس باشند. مثلا همه نخی یا همه کتان. اگر از دو جنس پارچه استفاده کنید از زیبایی کار شما کاسته می شود.
  • حتما پارچه ها را قبل از شروع به کار آبکشی و اتو کنید. اکثر پارچه های مورد استفاده مخصوصا پارچه های نخی در اثر شست شو آب می روند. اگر بعد از دوخت، کار خود را بشویید و پارچه ها آب بروند دیگر کاری از دست شما ساخته نیست و زحماتتان به باد می رود. همچنین آبکشی پارچه قبل از دوخت باعث تثبیت رنگ آن می شود.

honarbazaar-material-patchwork-02

۲) آستر : پارچه مورد استفاده برای آسترکشی کار، پارچه نخی است. پارچه آستری را نیز با سلیقه خود در رنگ و طرحی انتخاب کنید که متناسب با پارچه های اصلی شما باشد. پارچه آستری را هم باید قبل از کار حتما آبکشی و اتو کنید.

اندازه آستر باید حداقل ۱۰ سانتی متر بیشتر از اندازه کارتان باشد. مثلا برای کاری با ابعاد ۵۰*۵۰ باید آستری به ابعاد ۶۰*۶۰ داشته باشید.

۳) پشم شیشه ظریف : این نوع پشم شیشه که در بازار به پشم شیشه نمدی هم معروف است ضخامتی در حد ۰٫۵ سانتی متر دارد و به رنگ سفید است. پشم شیشه را نیز باید با نرم کننده شسته و آبکشی کنید زیرا پشم شیشه هم آب می رود.

اندازه پشم شیشه هم باید حداقل ۱۰ سانت بزرگتر از کارتان باشد.

honarbazaar-material-patchwork-03

۴) نخ قرقره : نخ باید تاجای ممکن هم رنگ پارچه شما باشد. در صورتی که بین پارچه های شما تضاد رنگی زیادی وجود دارد می توانید از نخ طوسی متوسط استفاده کنید.

در جاهایی که از نخ برای سردوزی کار استفاده می کنید بهتر است نختان را موم کشی کنید.

۵) سوزن ته گرد : دیگه این مورد معرف حضور همه هست. ماشالله پای ثابت بیشتر هنرهاست 🙂

۶) قیچی مخصوص پارچه و کاغذ : دقت کنید همیشه یک قیچی جداگانه برای کاغذ داشته باشید زیرا کاغذ، قیچی را کند می کند.

۷) خط کش شیشه ای مدرج مخصوص چهل تکه دوزی : خط کش شیشه ای یکی از وسایل مورد نیاز تکه دوزی است زیرا لازم است هنگام اندازه زدن شما بتوانید پارچه را زیر خط کش ببینید. همچنین در چهل تکه دوزی زوایا نیز از اهمیت ویژه ای برخوردارند. مثلا شما لازم است برش هایی با زاویه ۴۵ درجه ایجاد کنید. در این موارد وجود این خط کش بسیار ضروری می شود زیرا خط کش های معمولی درجه بندی ندارند.

این خط کش ها که نمونه آن را در تصویر زیر می بینید معمولا مستطیل شکل به ابعاد ۱۵ در ۶۰ سانتی متر هستند و سطح آن پر است از درجه بندی های مختلف. همچنین در هنگام برش با کاتر دوار از این خط کش استفاده می شود زیرا خط کش های فلزی علاوه بر اینکه پارچه زیر آنها دیده نمی شود، باعث کند شدن تیغه کاتر نیز می شوند.

honarbazaar-material-patchwork-04

۸) کاتر دوار یا غلطکی : این کاترها دارای تیغه ای دایره ای هستند (معمولا در بسته بندی آنها چند تیغه صاف و دالبر وجود دارد) و برش را برای شما آسانتر می کنند زیرا دیگر نیازی به خط کشیدن بر روی پارچه ندارید و کافی است خط کش را در محل مناسب قرار دهید و با کاتر مماس با خط کش برش بزنید.

honarbazaar-material-patchwork-06

ولی چنانچه کاتر در دسترس ندارید می توانید از قیچی استفاده کنید. خط مورد نظر را روی پارچه علامت گذاری کنید و با قیچی برش بزنید.

honarbazaar-material-patchwork-05

۹) تخته یا صفحه برش : این صفحه برش ها در اندازه های مختلف A1 و A2 و A3 و با ضخامت ۱٫۵ میلی متر در بازار موجود است. این صفحات دارای جنس خاصی هستند که خش نمی افتند و باعث کند شدن تیغه کاتر شما نمی شوند. در صورتی که می خواهید از کاتر دوار استفاده کنید قطعا به یکی از این صفحه ها نیاز خواهید داشت. بر روی سطح این صفحه ها هم درجه بندی های مختلفی برحسب سانتی متر و اینچ مشخص شده است.

honarbazaar-material-patchwork-07

۱۰) لایی حریر یا لایی مویی : در بعضی از کارها مانند رو میزی لازم است شما پشت کار خود را لایی بچسبانید. انتخاب نوع لایی هم سلیقه ای است.

۱۱) کاغذ شطرنجی یا میلی متری : در بعضی کارها نیاز به کشیدن الگو هست که بهتر است الگو بر روی کاغذ شطرنجی کشیده شود تا بتوانید طول قطعات را با شمارش خانه های کاغذ اندازه بزنید.

۱۲) مقوای پشت شطرنجی : اگر می خواهید الگوهایتان را به عنوان شابلون استفاده کنید بهتر است آنها را بر روی مقوای شطرنجی بکشید و یا الگوی کشیده شده بر روی کاغذ شطرنجی را بر روی طلق بچسبانید. البته بسیاری از شابلون ها هم در بازار موجود است ولی هزینه بی مورد است چون خودتان می توانید به سادگی شابلون بسازید.

۱۳) مداد نرم یا گچ مخصوص پارچه : برای رسم خطوط یا طرح الگوی خود بر روی پارچه نیاز به مداد یا گچ (یا ماژیک مخصوص ) دارید. هرگز از خودکار استفاده نکنید زیرا بعد از شست شو جوهر خودکار پخش شده و کار شما را کثیف می کند.

honarbazaar-material-patchwork-08

۱۴) شابلون های چهل تکه دوزی : برای برش اشکال مختلفی که در کارهای چهل تکه دوزی استفاده می شوند نیاز به شابلون داریم تا تمام قطعات یک اندازه باشند و کار هم سریعتر انجام شود. انواع شابلون ها در بازار وجود دارد که یا می توانید آنها را خریداری کنید و یا از روی الگوهایی که ما در هر آموزش قرار می دهیم، با مقوا یا تلق آنها را بسازید. برای آشنایی بیشتر با این شابلون ها می توانید پست زیر را مشاهده کنید.

honarbazaar-shablon-01

این ابزار را از کجا تهیه کنیم؟

بیشتر ابزار و وسایلی که نام بردیم را می توانید از خرازی ها تهیه کنید. بعضی از آنها مانند کاتر دوار یا صفحه برش که تخصصی تر است و ممکن است در خرازی های معمولی پیدا نشود را می توانید در پاساژ جواهری (لاله زار، پایین تر از کوچه برلن، پاساژ جواهری) خریداری کنید.

امیدوارم که اطلاعات این آموزش برای شما مفید بوده، در ادامه سعی خواهیم کرد که از طرح های ساده شروع کنیم و در کنار آن اصول آسترکشی ، اتوکاری و مطلسه دوزی را که بسیار مهم هستند به طور کامل و تصویری توضیح دهیم تا به مرور به طرح های پیشرفته تر هم برسیم. پس با ما همراه باشید و ما را از پیام های دلگرم کنندتان بی نصیب نگذارید.

ناهید

ایرانیم و مثل همه ایرانیان علاقه مند به هنر و عقیده دارم که همه بانوان سرزمینم باید دستی در هنر داشته باشند برای روز مبادا پس هرچه را یاد میگیرم تقدیم شما عزیزان می کنم و چیزی نمی خواهم جز دعای خیر شما.

گفتگو۳۳ دیدگاه

  1. سلام خسته نباشید پشم شیشه نمدی که از ابزار چهل تکه دوزی معرفی کردید از کجا میشه تهیه کرد من شهرستانی هستم و توی شهر ما گیر نمیاد خواهش میکنم اگر آدرسی توی شیراز یا اصفهان یا هر جای دیگه سراغ دارید راهنمایی بفرمایید

    • مدیر سایت

      سلام عزیزم. والا من تو تهران سراغ دارم فقط. معمولا خرازی ها دارن. عکسشو توی بعضی آموزشها گذاشتم براتون که بدونید دنبال چی باشید.

    • مدیر سایت

      سلام عزیزم. شما هرکدام از این چهل تکه هایی که تاحالا آموزش دادیمو میتونید با استفاده از پارچه های اضافیتون انجام بدید. برای چهل تکه دوزی لازم نیست حتما پارچه بخرید

  2. سلام ممنون خیلی وقت بود که دنبال این هنر بودم پیدا نمیکردم تا با سایت شما اشنا شدم خیلی خوب توضیح میدید خدا خیرتون بده ممنون

  3. سلام ببخشین من شهرستانی هستم و تو شهرما اصلا ابزار چهل تکه نیست .منم جایی رو نمیشناسم برا خرید میشه کمکم کنین .آدرس پیج اینستا یا کسی که بتونه برام ابزارو بفرسته رو بدین تاازشون خرید کنم؟؟؟

    • مدیر سایت

      سلام عزیزم. در کامنت های همین پست یه شماره تلفن معرفی کردم اگر کامنت های بالاتر رو بخونید میتونید پیدا کنید.

ارسال نظر